Көчмөндөр оюндарына даярдык: Чолпон-Атадагы ипподром жаңыланат

Көчмөндөр оюндарына даярдык: Чолпон-Атадагы ипподром жаңыланат

Кыргызстанда алдыдагы Көчмөндөр оюндарына даярдык иштери активдүү жүрүп жатат. Бул алкакта Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары – суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жай министри Бакыт Төрөбаев Ысык-Көл облусуна иш сапары менен барды.

Сапардын жүрүшүндө Бакыт Төрөбаев Чолпон-Ата шаарындагы ипподромдо жыйын өткөрүп, Көчмөндөр оюндарына даярдык көрүү жана уюштуруу иштерин талкуулады. Жыйында ат майдандын инфраструктурасын жаңылоо, спорттук иш-чараларды өткөрүүгө ылайыктуу шарттарды түзүү жана логистикалык маселелер өзгөчө көңүл борборунда болду.

Вице-премьер ипподромдун аянтын жеринен көрүп чыгып, негизги зоналарды аныктоо боюнча тиешелүү тапшырмаларды берди. Анын айтымында, даярдык иштеринде катышуучулардын жана көрүүчүлөрдүн коопсуздугу биринчи орунда турушу керек. Ошондой эле көрүүчүлөр үчүн ыңгайлуу шарттарды түзүү, отургучтар, кирип-чыгуу жолдору жана санитардык талаптар эске алынышы зарыл экендиги белгиленди.

Иш сапардын жыйынтыгында Бакыт Төрөбаев Президенттин Ысык-Көл облусу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлүнө жана тиешелүү мамлекеттик органдарга даярдык иштерин ыкчам координациялоо жана бардык долбоорлордун белгиленген мөөнөттө аткарылышын камсыз кылуу боюнча бир катар тапшырмаларды берди.

Көчмөндөр оюндары Кыргызстандын улуттук маданиятын, көчмөн цивилизациясынын мурасын жана этноспорт түрлөрүн эл аралык деңгээлде таанытууга багытталган ири иш-чара болуп саналат. Ошондуктан Чолпон-Атадагы ат майдандын жаңыланышы спорттук гана эмес, туристтик жана имидждик мааниге да ээ экени белгиленүүдө.

Нурлан Сабуровго Россияга кирүүгө 50 жылга тыюу салынды

Нурлан Сабуровго Россияга кирүүгө 50 жылга тыюу салынды

Казакстандык куудул Нурлан Сабуровго Россия Федерациясына кирүүгө 50 жылга тыюу салынганы маалым болду. ЖМКлардын жазышынча, ал Дубайдан учуп келип, Москвадагы Внуково аэропортунда токтотулган. Ага чек ара кызматкерлери өлкөгө кирүүгө тыюу салынганын билдиришкен.

Маалыматтарга караганда, чечим «улуттук коопсуздуктун кызыкчылыгында» кабыл алынган. Бирок расмий органдар тыюунун так себептерин ачыктаган жок. Ошол себептен коомчулукта жана медиада бир нече версиялар талкууланууда.

Айрым булактар тыюу миграциялык эрежелердин бузулушу же салык маселелери менен байланыштуу болушу мүмкүн деп жазышат. Ошондой эле куудулдун коомдук жана ачык билдирүүлөрү да себеп болушу ыктымал деген пикирлер айтылууда. Бирок бул версиялардын бири да расмий түрдө тастыкталган эмес.

Белгилүү болгондой, Нурлан Сабуров Казакстандын жараны. Буга чейин ал Россияда миграциялык эрежелерди бузганы үчүн административдик айып пул төлөгөнү маалымдалган. Ошол окуя азыркы чечимге кандай таасир эткени белгисиз бойдон калууда.

Окуя коомчулукта чоң резонанс жаратты. Сабуров акыркы жылдары Россияда жана КМШ өлкөлөрүндө популярдуу стендап-куудулдардын бири болуп саналат. Анын ишмердүүлүгү, гастролдору жана коомдук образдары көп учурда талкууга алынат.

Расмий мекемелер азырынча кошумча түшүндүрмө бере элек. Эксперттердин айтымында, мындай узак мөөнөттүү тыюулар адатта өзгөчө учурларда колдонулат. Бул иш боюнча расмий маалыматтар пайда болгондо, кошумча билдирүү жасалары күтүлүүдө.

Байкал трагедиясынан кийин жапырт текшерүүлөр башталды

Байкал трагедиясынан кийин жапырт текшерүүлөр башталды

Байкал көлүндө чет элдик турист каза болгон жол кырсыгынан кийин, жол коопсуздугу кызматтары аймакта жапырт текшерүүлөрдү баштады. Иркутск облусу боюнча жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо инспекциясы (ГИБДД) билдиргендей, кырсыктан кийин туристтерди ташыган унаалар өзгөчө көзөмөлгө алынган.

Текшерүү учурунда Байкалга туристтерди алып чыккан УАЗ үлгүсүндөгү («буханка») унаанын айдоочусунда айдоочулук күбөлүк болбогону аныкталган. Буга карабастан, ал унааны маршрутка чыгарып, кыймылга тыюу салынганына карабай муз үстүнө чыккан. Натыйжада унаа оодарылып, 75 жаштагы Кытай жараны турист айым каза тапкан.

Бул окуядан кийин инспекторлор Байкал көлүнүн аймагына кирген бардык унааларды токтотуп текшерүүгө киришти. Расмий маалыматка ылайык, учурда 27 адам административдик жоопкерчиликке тартылды. Айып пулдун өлчөмү 3 миңден 5 миң рублга чейин жетет.

Өзгөчө көңүл маршруттук таксилерге жана туристтик автобустарга бурулууда. Айдоочулардын документтери, лицензиялары жана жүргүнчүлөрдү ташууга уруксаттары кылдат текшерилүүдө. Инспекциянын маалыматы боюнча, лицензиясы жок жана тажрыйбасыз айдоочулар кышкы туризм маалында туристтер үчүн эң чоң коркунучту жаратат.

Байкал көлү акыркы жылдары кышкы туризмдин эң популярдуу багыттарынын бири болуп келет. Анын тунук муздары, табигый кооздугу жана экзотикалык маршруттары чет элдик туристтерди өзүнө тартып турат. Бирок адистер муз үстүндө унаа менен жүрүү өзгөчө кооптуу экенин жана аба ырайынын өзгөрүшү кырдаалды тез татаалдаштырып жибериши мүмкүн экенин эскертишет.

Кыргызстандан жана Борбор Азиядан барган туристтер үчүн бул окуя маанилүү эскертүү болуп саналат. Кышкы экскурсияларды тандаганда, маршруттун коопсуздугуна, туроператордун расмий каттоосуна жана айдоочулардын документтерине көңүл буруу зарыл. ГИБДД өкүлдөрү Байкал аймагындагы текшерүүлөр кышкы сезон бою уланарын билдиришти.

Жуковский аэропортунда тыюу салынган өсүмдүк табылды

Жуковский аэропортунда тыюу салынган өсүмдүк табылды

Москва облусундагы Жуковский аэропортунда бажы кызматкерлери жүргүнчүнүн жүгүн текшерүү учурунда тыюу салынган затты аныкташты. Маалыматка ылайык, аял жүргүнчү Душанбе шаарынан учуп келген.

Бажы көзөмөлү маалында инспекторлор чемодандын ичинен кургатылган өсүмдүк табышкан. Ал чемодандын түбүнө чачылып жайгаштырылган. Жүргүнчүнүн айтымында, ал бул өсүмдүктү «көз тийбесин» деп оберег катары алып келген.

Бирок жүргүзүлгөн экспертиза өсүмдүктүн курамында психотроптук зат — гармала бар экенин аныктаган. Тыюу салынган заттын жалпы салмагы 8,71 граммды түзгөн.

Аталган факты боюнча психотроптук заттарды мыйзамсыз алып өтүү беренеси менен кылмыш иши козголду. Учурда тергөө иштери жүрүп жатат.

Укук коргоо органдары белгилегендей, эл аралык каттамдарда алып жүрүүгө тыюу салынган заттардын тизмеси кеңири жана айрым өсүмдүктөр салттуу же диний максатта колдонулса да, мыйзам боюнча жоопкерчилик жаратат.

Адистер жүргүнчүлөрдү чет өлкөдөн кайтып келе жатканда алып жүргөн буюмдардын жана заттардын мыйзамдуулугун алдын ала тактоого чакырышат. Айрыкча дары-дармек, өсүмдүктөр жана порошок түрүндөгү заттар кошумча текшерүүгө алынат.

🇪🇸 Испания туризмде сан эмес, сапатка өтүүдө

🇪🇸 Испания туризмде сан эмес, сапатка өтүүдө

Испания туризм тармагында рекорддук көрсөткүчтөргө жетишкенине карабастан, стратегиясын түп-тамырынан өзгөртүүнү чечти. Өлкө бийлиги эми туристтердин санына эмес, алардын экономикалык салымына артыкчылык берерин ачык билдирүүдө. Башкача айтканда, Испания бюджеттик туристтерге эмес, көбүрөөк каражат сарптоого даяр саякатчыларга кызыкдар.

Улуттук статистика институтунун маалыматына ылайык, 2025-жылы Испанияга 96,8 миллион чет элдик турист келген. Бул 2024-жылга салыштырмалуу 3,2% өсүштү түзөт. Туризмден түшкөн киреше 134,7 миллиард еврого жетип, өлкөнүн ИДПсынын 12,6%ын камсыз кылды. Бул көрсөткүчтөр Испанияны дүйнөдө туризм кирешеси боюнча алдыңкы үч өлкөнүн катарына кошот.

Бирок туристтердин көптүгү социалдык жана инфраструктуралык көйгөйлөрдү жарата баштады. Айрыкча Барселона жана башка ири шаарларда кыска мөөнөттүү ижаранын көбөйүшү турак жай бааларынын өсүшүнө алып келип, жергиликтүү калктын нааразычылыгын жаратты. Ушул себептен улам Испания туризмди «туруктуу» нукка бурууну көздөөдө.

Кыргызстандык туристтер үчүн бул өзгөрүүлөр маанилүү. Испания Европадагы эң популярдуу багыттардын бири бойдон калууда, бирок келечекте бюджеттик саякаттоо кыйындашы мүмкүн. Баалардын өсүшү, туристтик салык жана чектөөлөр – жаңы саясаттын ажырагыс бөлүгү болушу ыктымал.

Адистердин айтымында, Испания бул кадам менен дүйнөлүк трендди ээрчип жатат. Көп өлкөлөр туристтердин санын көбөйтүүдөн көрө, бир туристтен түшкөн кирешени арттырууга умтулууда. Бул тенденция жакынкы жылдары эл аралык туризмдин жалпы багытын аныкташы мүмкүн.

Кыргызстандын асмандагы жүзү: A321 дизайны тааныштырылды

Кыргызстандын асмандагы жүзү: A321 дизайны тааныштырылды

Кыргызстандын жарандык авиациясында жаңы баскыч башталууда. «Кыргызстан аэропорттору» ААК жана мамлекеттик Asman Airlines авиакомпаниясы эл аралык каттамдарды аткаруу үчүн сатып алына турган Airbus A321 учактарынын жаңы фирмалык дизайнын коомчулукка тааныштырды.

Компаниянын маалыматына ылайык, учактардын сырткы көрүнүшү авиакомпаниянын заманбап багытын, улуттук өзгөчөлүгүн жана эл аралык авиация рыногуна чыгууга болгон стратегиялык максаттарын чагылдырат. Дизайнда асман темасы, алдыга умтулуу жана Кыргызстандын дүйнө менен байланышын символдоштурган элементтер колдонулган.

«Кыргызстан аэропорттору» ААК башкармалыгынын төрагасы Манасбек Самидинов белгилегендей, жаңы дизайндагы Airbus A321 учактарынын ишке кириши өлкөнүн жарандык авиациясынын тарыхындагы маанилүү окуя болуп саналат.

Анын айтымында, Airbus A321 — алыскы каттамдарга ылайыктуу, ыңгайлуулугу жана ишенимдүүлүгү менен айырмаланган заманбап учак. Ал эми фирмалык дизайн — бул эл аралык аэропорттордо Кыргызстандын визуалдык образы, өлкөнүн асмандагы жүзү.

Эксперттердин баамында, учактардын сырткы көрүнүшү авиакомпаниянын таанымалдуулугуна түз таасир этет. Эл аралык каттамдарда учактын дизайны өлкөнүн имиджинин бир бөлүгү катары кабыл алынат. Бул жагынан алганда Asman Airlines улуттук символдорду заманбап авиациялык эстетика менен айкалыштырууга умтулган.

Белгиленгендей, Airbus A321 учактарын сатып алуу жана эл аралык каттамдарды кеңейтүү жүргүнчүлөр үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат. Ошондой эле туризмди өнүктүрүүгө, ишкердик байланыштарды күчөтүүгө жана Кыргызстандын аймактагы заманбап авиациялык держава катары аброюн бекемдөөгө өбөлгө түзөт.

🇯🇵 Япония туристтерди шаардан айылдарга багыттайт

🇯🇵 Япония туристтерди шаардан айылдарга багыттайт

Япония акыркы жылдары туристтердин саны кескин өсүп жаткан шартта, ашыкча туризмдин терс таасирлерин азайтуу үчүн жаңы стратегияны иштеп чыгууда. Өлкө туристтик агымды ири шаарлардан айылдык жана регионалдык аймактарга багыттоону көздөйт. Бул кадам туризмден түшкөн кирешени сактап калуу менен бирге жергиликтүү калктын жашоо сапатын коргоого багытталган.

Япониянын Туризм агенттиги билдиргендей, 2030-жылга чейин ашыкча туризмге каршы чараларды колдонгон региондордун саны 47ден 100гө чейин көбөйтүлөт. Бул максат беш жылдык жаңы туристтик өнүгүү планынын алкагында коюлган. План 2026-жылдан тарта күчүнө кирип, жылына 60 миллион чет элдик турист кабыл алуу максатына даярдык көрүүнү камтыйт.

Азыркы учурда мындай пилоттук программаларга Киото жана Окинавадагы Такетоми аралы сыяктуу туристтер өтө көп барган аймактар кирет. Бул жерлерде транспорт кыймылын чектөө, кирүү квоталарын киргизүү жана туристтердин агымын убакыт боюнча бөлүштүрүү сыяктуу чаралар колдонулууда. Бардык чечимдер жергиликтүү тургундардын пикирлерин эске алуу менен кабыл алынууда.

Кыргызстандык туристтер үчүн бул жаңылык маанилүү. Япония – маданияты, табияты жана технологиясы менен кызыктырган багыт. Жаңы саясат туристтерге Токио же Киото менен гана чектелбестен, Япониянын айылдык аймактарын, салттуу жашоо образын жана жергиликтүү маданиятын жакындан таанып-билүүгө мүмкүнчүлүк түзөт.

Ошол эле учурда 2026-жылдагы сакура гүлдөө сезону (ханами) азырынча бул өзгөрүүлөрдөн таасир албайт. Алдын ала божомолдорго ылайык, Токио жана Фукуокада сакура 21–22-мартта гүлдөйт. Бирок адистер эл көп чогулган жайлардан сырткары, анча белгилүү эмес парктарды жана айылдык аймактарды тандап, туристтик агымды тең салмактоону сунушташат.

🇹🇭 Таиландда турист айымдын өлүмү: себеп али так эмес

🇹🇭 Таиландда турист айымдын өлүмү: себеп али так эмес

Акыркы күндөрү Россиянын медиасында жана Telegram-каналдарында Таиланддагы трагедиялуу окуя кызуу талкууланууда. Таиланддын Пхукет аралында Москвадан барган турист айым каза болгон. Бирок бул окуя боюнча расмий маалыматтар азырынча чектелүү.

Жарыяланган алдын ала маалыматтарга ылайык, аял деңизде сүзгөндөн кийин өзүн жаман сезип, тез арада ооруканага жеткирилген. Ал бир нече күн бою оор абалда жатып, дарыгерлер интенсивдүү жардам көрсөтүшкөн. Тилекке каршы, көрүлгөн чараларга карабастан, бейтаптын өмүрүн сактап калууга мүмкүн болгон эмес.

Айрым медиалар өлүмгө «белгисиз деңиз жандыгынын тиштеши» себеп болушу мүмкүн деген версияны жазып чыгышты. Бирок бул маалыматтар расмий булактар тарабынан тастыкталган эмес. Таиланддын саламаттык сактоо мекемелери да, жергиликтүү бийлик өкүлдөрү да өлүмдүн так себеби тууралуу корутунду жарыялай элек.

Кыргызстандан Таиландга эс алууга барган туристтер үчүн бул жагдай маанилүү эскертүү болуп саналат. Социалдык тармактарда тараган маалыматтар ар дайым так жана ишенимдүү боло бербейт. Айрыкча ден соолукка жана коопсуздукка байланыштуу темаларда расмий билдирмелерди күтүп, шашылыш тыянак чыгарбаган оң.

Адистердин айтымында, тропикалык аймактарда деңиз жаныбарлары менен байланышкан окуялар сейрек кездешкени менен, ар бир учур өзүнчө иликтөөнү талап кылат. Ошондуктан азырынча бул окуянын чыныгы себептери боюнча жыйынтык чыгарууга эрте.

Дүйнөлүк туризмдеги жаңы багыт: сандан сапатка өтүү

Дүйнөлүк туризмдеги жаңы багыт: сандан сапатка өтүү

Акыркы он жылдыкта дүйнөлүк туризм мурда болуп көрбөгөндөй ылдамдыкта өстү. Арзан авиакаттамдар, онлайн брондоо системалары жана социалдык тармактардын таасири менен эл аралык саякат массалык көрүнүшкө айланды. Бирок туристтердин санынын өсүшү бардык өлкөлөр үчүн бирдей экономикалык пайда алып келген жок. Тескерисинче, көп багыттар ашыкча туризм (overtourism), инфраструктуранын ашыкча жүктөлүшү жана жергиликтүү калктын жашоо сапатынын төмөндөшү сыяктуу көйгөйлөргө кабылды.

Ушул шартта дүйнөлүк туризмде жаңы концепция калыптанууда: “көп турист эмес, сапаттуу турист”. Башкача айтканда, өлкөлөр туристтердин санын көбөйтүүгө эмес, бир туристтен түшкөн экономикалык эффектти жогорулатууга умтулууда.

Туруктуу туризм: ураандан реалдуу саясатка

“Туруктуу туризм” деген түшүнүк башында экологияны коргоо менен байланышкан. Бирок бүгүн бул термин экономикалык жана социалдык мааниге да ээ. Көп мамлекеттер бул ураандын алдында бюджеттик туристтерди чектеп, көбүрөөк каражат сарптаган, узак мөөнөткө келген жана жергиликтүү экономикага салым кошкон саякатчыларды тартууга өтүштү.

Wander.ist аналитикасы: стратегиясын ачык өзгөрткөн өлкөлөр

Таиланд

Таиланд акыркы жылдары туристтик моделин кайра карап чыкты. Максат — туристтердин жалпы санын сактоо менен бирге орточо чыгымды көбөйтүү. Өлкө цифралык көчмөндөр үчүн узак мөөнөттүү визаларды сунуштап, медициналык туризмди жана люкс-курортторду активдүү өнүктүрүүдө. Айрыкча Пхукет бийлиги туристтердин жүрүм-турумуна жана экологиялык таасирине катуу көңүл бура баштады.

Бали (Индонезия)

Бали массалык туризмдин кесепеттерин ачык сезген аймак. Туристтик салык, маданий эрежелер жана жүрүм-турум кодекси киргизилип, “арзан эс алуу” концепциясынан баш тартуу жүрүүдө. Максат — жаратылышты жана балилик маданиятты сактоо менен бирге туристтик кирешени туруктуу кылуу.

Венеция

Венеция дүйнөдөгү ашыкча туризмдин символуна айланды. Бир күндүк туристтер үчүн кирүү акысы, круиздик кемелерге чектөө — бул туристтерди азайтууга эмес, туристтик агымды башкарууга багытталган чаралар.

Амстердам

Амстердам “баарына ачык шаар” имиджинен баш тартып, маданий жана интеллектуалдык туризмге багыт алууда. Алкоголь туризми, арзан көңүл ачуу формалары чектелип, сапаттуу туристтерди тартуу максат кылынууда.

Бутан

Бутан — “жогорку киреше, аз турист” моделинин эң ачык мисалы. Өлкө туристтерди атайылап чектеп, жогорку туристтик салык аркылуу экономикасын коргоп келет. Бул модель көп мамлекеттер үчүн үлгү катары каралууда.

Кыргызстандык туристтер үчүн эмнени билдирет?

Бул глобалдык тренд саякаттоону кымбатыраак, бирок сапаттуураак кылат. Кыргызстандык туристтер үчүн Европа жана Азиядагы популярдуу багыттарда:

  • баалардын өсүшү,
  • кошумча туристтик салыктар,
  • жүрүм-турумга болгон талаптардын күчөшү
    кадимки көрүнүшкө айланышы мүмкүн.

Жыйынтык

Дүйнөлүк туризм жаңы доорго өтүүдө. Сандык өсүш ордуна экономикалык, социалдык жана экологиялык тең салмак негизги максатка айланууда. Бул процесс артка кайтарылбайт жана жакынкы он жылдыкта эл аралык туризмдин жүзүн толук өзгөртөт.

🇻🇳 Вьетнамдагы эң “таза” пляж курорту: Кон Дао

🇻🇳 Вьетнамдагы эң “таза” пляж курорту: Кон Дао

Кыш мезгилинде Кыргызстанда суук күчөгөндө, көптөр жылуу деңизди, күндү жана тынч эс алууну кыялданышат. Бирок популярдуу курорттордо элдин көптүгү, баалардын өсүшү жана ашыкча коммерция туристтерди улам чарчатып келет. Дал ушундай шартта Кон Дао аралдары өзгөчө альтернатива катары көрүнүүдө.

Вьетнамдагы бул архипелагды көпчүлүк “эң нетронутый курорт” деп аташат. Бул жөн гана жарнамалык сөз эмес. Кон Дао 16 аралдан турат, алардын бир нечеси гана жашоого ылайык. Вьетнам бийлиги бул аймакта катуу экологиялык чектөөлөрдү киргизген: бийик мейманканалар жок, пляждарда минималдуу соода, ал эми туристтик агым атайын көзөмөлдөнөт.

Кон Даодо Нячанг же Фукуоктогудай асман тиреген отелдерди көрбөйсүз. Анын ордуна — жашыл токойлордун ичинде жайгашкан чакан бунгалолор жана резорттор. Пляждарда сатуучулар кыйкырып, массаж же экскурсия сунуштабайт. Бул тынчтыкты баалаган туристтер үчүн чоң артыкчылык.

Кыш мезгилинде (ноябрдан апрелге чейин) Кон Даого айына орто эсеп менен 5–7 миң гана турист келет. Бул Вьетнам үчүн өтө аз көрсөткүч. Ошондуктан кыргызстандык туристтер бул жерди “чын эле эс алууга мүмкүн болгон курорт” деп мүнөздөшөт. Аба ырайы да идеалдуу: күндүз +25–28°C, деңиз суусу +24–26°C.

Кон Даонун дагы бир өзгөчөлүгү — тарыхы жана табияты. Бул аймак мурда саясий туткундар үчүн түрмө болгон, азыр болсо улуттук парк. Аймактын 80%дан ашыгы корук болуп саналат. Бул жерде деңиз ташбакаларын, сейрек канаттууларды жана кол тийбеген жаратылышты көрүүгө болот.

Албетте, минус жагы да бар — жолдун алыстыгы. Учак менен баруу 12–15 саатка созулат. Бирок баалар салыштырмалуу жеткиликтүү: авиабилет кышында орточо 50 миң сомдон, бунгалодогу жашоо суткасына 3000 сомдон башталат. Эксклюзивдүү, бирок ашыкча кымбат эмес — Кон Даонун негизги сыры ушунда.